19 มี.ค. 2021 เวลา 02:09 • ปรัชญา
หากการพยายามอธิบายหรือค้นหาว่าความสุขประกอบด้วยอะไร จะทำให้เราไม่สามารถพบกับความสุข ดังคำกล่าวของ Albert Camus ถ้างั้นการพยายามอธิบาย "สภาวะที่รู้สึกว่าไม่มีความสุข" จะทำให้เราเข้าใจและเข้าใกล้ความสุขได้ยิ่งขึ้นไหม?
เหตุใดผู้คนจำนวนมากยังรู้สึกไม่มีความสุข ทั้งๆที่พวกเขาก้าวพ้นความขาดแคลน ไปจนถึงขั้นมีความมั่นคงในทุกด้าน รวมไปถึงสถานภาพทางสังคม ที่ผู้อื่นต่างพากันมองด้วยสายตาที่ชื่นชม แต่ผู้ที่กำลังไม่สุขเหล่านั้น กลับรู้สึกว่างเปล่า เหมือนว่ากำลังไขว่คว้าแสวงหาอะไรบางอย่าง
Richard Layard หนึ่งในทีมนักเศรษฐศาสตร์ที่ศึกษาและทำรายงานความสุขโลก ได้กล่าวไว้ในหนังสือ Gross National Happiness ปัจจัยความสุขของมนุษย์ ซึ่งได้รวบรวมและสังเคราะห์ความรู้จากทั่วโลก โดยสรุปออกมาได้เป็น 7 ประเด็นเรียงตามน้ำหนักดังนี้ (1) ความสัมพันธ์ภายในครอบครัว (2) สถานะทางการเงิน (3) การทำงานที่ทำให้เรารู้สึกเติมเต็มในศักยภาพและรู้สึกมีคุณค่า (4) เพื่อนฝูงและชุมชน (5) สุขภาพที่ดี (6) การมีอิสระทางความคิด ได้คิดได้ลอง และสามารถเลือกเส้นทางชีวิตของตัวเอง (7) ค่านิยมภายในใจที่เอื้อต่อความสุข
ความต้องการพื้นฐานของมนุษย์ นอกจากปัจจัยสี่แล้ว มนุษย์เรายังมีความต้องการในด้านอื่นอีกมาก ดังนั้นหากเราพยายามตอบสนองความต้องการด้านใดด้านหนึ่งมากเกินไป อาจทำให้เราลืมตอบสนองความต้องการในด้านอื่น และยิ่งหากเราผูกยึดความสุขกับความสำเร็จไว้ด้วยกัน โดยพุ่งเป้าไปที่ความสำเร็จทางด้านการเงินหรือการงานเพียงด้านเดียว ในที่สุดหลายๆคนอาจพบว่า “ชีวิตเหมือนยังขาดอะไรไป”
เหตุผลอีกประการหนึ่งที่เรามักไม่ค่อยรู้คือ มนุษย์เรามีสามารถอย่างจำกัดที่จะรู้หรือทำนายว่า "อะไรที่ทำให้เรามีความสุข"
ทั้งนี้เพราะความสุขเป็นเรื่องของอารมณ์และความรู้สึก แต่เรากลับไม่สามารถใช้ความรู้สึกของเรา ทำนายว่าอะไรจะทำให้เรามีความสุข เพราะเวลาที่เราจะชี้ลงไปว่า อะไรที่ทำให้เรามีความสุข อนาคตแบบไหนเราถึงจะมีความสุข เหล่านี้คือเรากำลังสร้างจินตนาการ ซึ่งเป็นจินตนาการที่สร้างขึ้นโดยอาศัยประสบการณ์เดิมของเรา ประสบการณ์ที่เราเก็บบันทึกไว้ในจิตใจ เรียกว่า “ความทรงจำ”
ความทรงจำต่างๆนั้น เวลาที่เราหยิบมาใช้ มันจะมีความบิดเบี้ยวในตัวของมันเองเสมอ ความทรงจำไหนที่มีอารมณ์เข้มข้น หรือเพิ่งเกิดขึ้นไม่นาน เราก็จะดึงออกมาได้เร็ว ซึ่งคนส่วนใหญ่ไม่รู้ว่านี่คือหลุมพรางของกระบวนการทำงานของจิต
กล่าวโดยสรุปคือ จินตนาการของเรานี้เอง ที่จำกัดความสามารถในกาารทำนายหรือมองเห็นอนาคตว่า เราจะมีความสุขได้อย่างไร
"จัดสรรชีวิตให้เกิดความสมดุล" และ "เข้าใจข้อจำกัดอันเนื่องจากกลไกทางจิต" หากเราตระหนักในสองสิ่งนี้ เราก็จะเข้าใจ "ความสุขและความไม่สุข" ได้ดียิ่งขึ้น
โฆษณา