3 มี.ค. 2022 เวลา 16:11 • การเมือง
ทำไมเรามักผิดหวังกับรัฐบาลที่เลือกตั้งเข้าไป? (1)
| im_serei
"ความเห็นแก่ตัวไม่ได้อยู่ในอย่างที่เราปรารถนาจะมีชีวิตอยู่ แต่เป็นการขอให้ผู้อื่นดำเนินชีวิตอย่างที่เราปรารถนาจะมีชีวิตอยู่"
- Oscar Wilde นักกวีชาวไอริช
- ภาพประกอบ Elemental Alchem
หนึ่งในหลักเศรษฐศาสตร์เราละเลยไม่ได้เลยก็คือ "มนุษย์เป็นสัตว์เศรษฐกิจ (economic man)" ที่่ตัดสินใจกระทำสิ่งต่าง ๆ เพื่อหวังประโยชน์สูงสุด, สิ่งนี้ไม่ได้เป็นเพียงสมมติฐาน แต่เป็นพฤติกรรมของมนุษย์ที่เกิดขึ้นจริง นำไปสู่ความเห็นแก่ตัวของปัจเจกชนที่ตอกย้ำว่ามนุษย์เห็นแก่ประโยชน์ส่วนตัวมากกว่าเห็นแก่ส่วนรวม
แต่การกระทำสิ่งต่าง ๆ ของมนุษย์ ก็ถูกเชื่อในปรัชญาการเมืองว่า "มนุษย์เป็นสัตว์มีเหตุผล" ดั่ง David Hume นักปรัชญาชาวสก๊อต ก็ได้เสนอว่า "มนุษย์กระทำสิ่งต่าง ๆ โดยใช้เหตุผลเป็นเครื่องมือเพื่อสนองความพึงพอใจให้กับตนเอง"
"ความเห็นแก่ตัวเป็นเสมือนปรัชญาในเชิงจริยธรรม ที่บอกว่าบุคคลที่กระทำการเพื่อผลประโยชน์ของผู้อื่น (หรือผลประโยชน์ของกลุ่มตน) ท้ายที่สุดก็ไปเพื่อผลประโยชน์ของตนเอง"
- Adam Smith นักเศรษฐศาสตร์ชาวสก๊อต
"Public choice theory" ทฤษฎีการใช้เครื่องมือทางเศรษฐกิจผ่านพฤติกรรมทางการเมือง ของ James Buchanan (ประธานาธิบดีสหรัฐคนที่ 15) และ Gordon Tullock (นักเศรษฐศาสตร์อเมริกัน) ได้รับรางวัลโนเบลสาขาเศรษฐศาสตร์เมื่อปี 1986 อธิบายถึงกระบวนการตัดสินใจของรัฐบาล (ที่มาจากการเลือกตั้ง) ในนโยบายสาธารณะ; โดยสรุปของทฤษฎีนี้แสดงให้เห็นถึงว่านโยบายต่าง ๆ ที่รัฐบาลผลิตออกมา จึงมุ่งเพื่อคะแนน หรือความนิยมที่ตนเองจะได้รับกลับมา เพราะเหล่านักการเมือง ข้าราชการต่าง ๆ ที่สมัครใจเข้าไปทำงานต่างก็มาจากแรงจูงใจที่มุ่งหวังผลประโยชน์ส่วนตัว (self interest) ทั้งนั้น
"เราต่างไม่ได้ตระหนักในความคิดว่าพวกเขาคือผู้ที่ต้องอุทิศตนเองเพื่อประโยชน์ของประชาชน เราเพียงตระหนักว่าเราจะได้อะไรจากเขามากกว่า ผ่านความชอบใจในคำลวง"
แต่ในเรื่องเลวร้ายของความเห็นแก่ตัว ก็สร้างผลดีขึ้นเช่นกัน, ในทฤษฎีทางเศรษฐศาสตร์หนึ่งของ Adam Smith นักเศรษฐศาสตร์ชาวสก๊อต ได้เสนอไว้ว่า "เศรษฐกิจที่ขับเคลื่อนโดยความเห็นแก่ตัวนั้นเป็นหนทางที่ดีที่สุดที่จะทำให้เศรษฐกิจที่เฟื่องฟู เนื่องจากความต้องการเงิน ความสำเร็จ หรือชื่อเสียงของมนุษย์ จะกระตุ้นให้พัฒนาคุณภาพในผลิตภัณฑ์ เพื่อแข่งขันกับผู้อื่น" อีกนัยหนึ่งก็คือความเห็นแก่ตัวของมนุษย์ที่เอาแต่แสวงหาผลประโยชน์เข้ากระเป๋า ได้นำพาความก้าวหน้าเข้าสู่สังคมด้วยเช่นกัน
im_serei
ติดตามเรา!
โฆษณา