⚠️ ทำไม World Bank ถึงมองเหมือนคนอื่นๆ (ยกเว้นรัฐบาล) ว่า Digital Wallet ได้ไม่คุ้มเสีย
นิคกี้เชื่อว่าเพื่อนๆที่ติดตามเพจคงเห็นข่าวกันบ้างแล้วค่ะว่า World Bank ได้กลายเป็นสถาบันรายล่าสุดที่ออกมาตำหนิว่าโครงการ Digital Wallet ของรัฐบาลไทยนั้นมีราคาที่ต้องจ่ายมากกว่าประโยชน์ที่จะเกิดขึ้น ซึ่งจริงๆแล้วเหตุผลต่างๆที่ World Bank เล่ามานั้นก็คล้ายๆกับคนอื่นๆค่ะ แต่ World Bank มีการลงรายละเอียดและมีกรณีที่เกิดขึ้นจริงของโครงการที่มีลักษณะใกล้เคียงกันมาให้ดูด้วยค่ะ ดังนั้นวันนี้นิคกี้จะสรุปมาให้อ่านกันค่ะ
‼️ ทั้งหมดนี้จะเป็นการสรุปเนื้อหาจาก World Bank ล้วนๆ ไม่ได้เป็นความเห็นของนิคกี้ ถ้าใครอยากรู้ความเห็นของนิคกี้ สามารถไปอ่านโพสต์ย้อนหลังได้ค่ะ แต่ความเห็นก็จะไม่ได้แตกต่างกับของ World Bank ค่ะ
* ผลกระทบต่อหนี้สาธารณะ: หนี้สาธารณะคาดว่าจะเพิ่มขึ้น 1.3% ของ GDP ภายในสิ้นปีงบประมาณ 2568
⚠️ ข้อสำคัญคือ โครงการ Digital Wallet กระตุ้น GDP ได้ 0.5-1.6% เท่านั้น แต่มีต้นทุนสูงถึง 2.7% ของ GDP
ประเด็นนี้แบ่งเป็น 2 ส่วนคือ ต้นทุนของโครงการ กับผลกระทบต่อ GDP
ในส่วนของต้นทุนต่อ GDP
World Bank คาดว่าต้นทุนของโครงการ Digital Wallet คาดว่าจะอยู่ที่ 5 แสนล้านบาท หรือประมาณ 2.7% ของ GDP (อันนี้ตัวเลขตายตัว) อย่างไรก็ตาม World Bank ระบุว่า ต้นทุนจริงอาจสูงกว่าที่คาดการณ์หาก ธ.ก.ส. ประสบปัญหาขาดทุนจากการปล่อยกู้ ซึ่งสุดท้ายรัฐบาลจะเข้ามาต้องรับผิดชอบภาระหนี้ และทำให้ต้นทุนที่แท้จริงของโครงการสูงขึ้นไปอีก
ในส่วนของหนี้สาธารณะที่มีโอกาสเพิ่มมากกว่าคาด แม้รัฐบาลจะกู้ผ่าน ธ.ก.ส. ก็ตามนั้น World Bank ระบุว่า การกู้ยืมผ่าน ธ.ก.ส. แม้ว่าจะถือเป็นหนี้กึ่งรัฐวิสาหกิจ และทำให้ยอดหนี้ดังกล่าวไม่ถูกนับรวมในหนี้สาธารณะในทันที แต่ในอนาคต หาก ธ.ก.ส. ประสบปัญหาขาดทุน
รัฐบาลจะต้องรับผิดชอบชดเชยความเสียหายเหล่านั้น ซึ่งจะส่งผลให้หนี้กึ่งรัฐวิสาหกิจกลายเป็นหนี้สาธารณะที่แท้จริงในที่สุด นอกจากนี้เองโครงการ Digital Wallet ยังอาจทำให้รัฐบาลมีแรงกดดันในการใช้จ่ายมากขึ้น ซึ่งอาจส่งผลให้หนี้สาธารณะเพิ่มขึ้นได้ในระยะยาวอีกเช่นกัน
⚠️ ในส่วนผลกระทบต่อ GDP (ที่หลายคนเข้าใจผิดว่าแจกเงิน 5 แสนล้าน GDP ก็ต้องเพิ่มขึ้นเท่ากับ 5 แสนล้านซิ)
ประเด็นที่ World bank ระบุคือเรื่องของ Fiscal Multiplier ซึ่งก็คือ ตัวเลขที่ใช้วัดผลกระทบของมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจของรัฐบาลที่มีต่อ GDP โดย fiscal multiplier ที่น้อยกว่า 1 หมายความว่า การใช้จ่ายของรัฐบาลแต่ละบาทจะทำให้ GDP เพิ่มขึ้นน้อยกว่า 1 บาท ขณะที่ตัวเลข fiscal multiplier ที่มากกว่า 1 ก็จะหมายความว่า การใช้จ่ายของรัฐบาลแต่ละบาทจะทำให้ GDP เพิ่มขึ้นมากกว่า 1 บาท
โดย Fiscal Multiplier ของมารตรการกระตุ้นเศรษฐกิจจะมีไม่เท่ากันค่ะ ขึ้นอยู่กับลักษณะของมาตรการ ผลกระทบลูกโซ่ทั้งในระยะสั้นและระยะยาว โดยการศึกษาข้อมูลในอดีตที่ี World Bank ยกมาจะสามารถแบ่งออกเป็นหัวข้อได้ดังนี้ค่ะ
1. Government Consumption (การบริโภคภาครัฐ)
2. Public Investment (การลงทุนสาธารณะ)
3. Tax cuts (ลดภาษี)
4. Government purchases (ภาครัฐรับซื้อของ)
5. Government transfers (ภาครัฐแจกเงิน)
6. Cash transfers (แจกเงิน)
7. Total spending (การใช้จ่ายหลายๆอย่างรวมกัน)
ซึ่งมาตรการ Digital Wallet ของไทยจะเข้าข่ายของ Government Transfers ค่ะ ซึ่ง World Bank ระบุว่าจากการศึกษาในต่างประเทศ คาดว่า fiscal multiplier ของโครงการนี้อยู่ที่ประมาณ 0.3 - 0.6 ซึ่งหมายความว่า GDP จะเพิ่มขึ้น 0.3 - 0.6 บาท สำหรับทุกๆ 1 บาทที่ใช้ในโครงการ (เท่ากับว่าใช้จ่าย 5 แสนล้าน จะส่งผลให้ GDP เพิ่มขึ้นเพียง 1.5 - 3.0 แสนล้านบาทเท่านั้นค่ะ)
📌 ตารางเต็มๆแปะให้ในคอมเม้นค่ะ
นอกจากนี้เอง World Bank ยังยกกรณีศึกษาที่ใกล้เคียงกับมาตรการ Digital Wallet ของไทย และเป็นมาตรการที่พึ่งเกิดขึ้นสดๆร้อนๆมาให้ดูเช่นกัน ซึ่งก็คือ โครงการ Korean Economic Impact Payment (KEIP) ซึ่งจะเป็นการโอนเงินครั้งเดียวจำนวน 1,000,000 วอน (ประมาณ 880 ดอลลาร์สหรัฐ) ให้กับทุกครัวเรือน และจำกัดไว้ให้ใช้เฉพาะกับร้านค้าออฟไลน์และต้องใช้ระหว่างเดือนพฤษภาคมถึงสิงหาคม 2020 โดยโครงการดังกล่าวมี fiscal multiplier อยู่ที่ 0.5 เท่านั้นค่ะ
🎯 สุดท้ายแล้ว World Bank ยังทิ้งท้ายไว้ว่าการดำเนินนโยบายกระตุ้นเศรษฐกิจ รัฐบาลควรพิจารณาทางเลือก วัตถุประสงค์ และข้อดีข้อเสีย ใครครบถ้วน เพื่อดูว่าทางเลือกไหนมีประสิทธิภาพมากที่สุด อย่างไรก็ตาม Digital Wallet ไม่สามารถมีส่วนสนับสนุนการเติบโตและความยั่งยืนในระยะยาวได้