2 เม.ย. เวลา 14:00 • สุขภาพ

จากความดันสูง...สู่ภัยเงียบคุกคามไต

วันนี้ผมอยากจะเล่าเรื่องราวที่เกิดขึ้น ณ Medical University of Vienna ซึ่งเป็นการเดินทางของการค้นพบที่สำคัญเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่าง ความดันโลหิตสูง กับสุขภาพ "ไต" ของเราครับ เรื่องราวนี้จะพาคุณผู้อ่านไปติดตามการทำงานของทีมนักวิจัยกลุ่มหนึ่ง ที่ได้ทำการศึกษาเจาะลึกถึงผลกระทบของความดันโลหิตสูงต่อไต ตั้งแต่ระยะเริ่มต้นที่เราอาจจะยังไม่ทันสังเกตเห็นอะไร
เรื่องราวเริ่มต้นขึ้นเมื่อทีมนักวิจัยจากกรุงเวียนนา ประเทศออสเตรีย ได้ตั้งคำถามที่น่าสนใจว่า "ความดันโลหิตสูงเพียงอย่างเดียว สามารถส่งผลกระทบต่อโครงสร้างของไตได้หรือไม่ แม้จะยังไม่มีโรคเบาหวานร่วมด้วย?" ซึ่งเป็นประเด็นที่ยังไม่ชัดเจนนักในวงการแพทย์ แม้ว่าเราจะทราบกันดีอยู่แล้วว่าทั้งความดันโลหิตสูงและเบาหวานเป็นสาเหตุสำคัญของโรคไตเรื้อรัง
เพื่อหาคำตอบในประเด็นนี้ ทีมนักวิจัยนำโดย Christopher Paschen และ Rainer Oberbauer จากแผนก Nephrology and Dialysis และ Heinz Regele จากแผนก Pathology ได้เริ่มต้นการศึกษาที่ต้องอาศัยความละเอียดและความใส่ใจเป็นอย่างมาก
ในช่วงระหว่างปี 2013 ถึง 2018 ทีมนักวิจัยได้ทำการรวบรวมตัวอย่างเนื้อเยื่อไตที่ไม่ได้รับผลกระทบจากเนื้องอกไต จากผู้ป่วยที่เข้ารับการผ่าตัดเอาก้อนเนื้อออกไป (tumour nephrectomies) ซึ่งมีผู้เข้าร่วมการศึกษาทั้งหมด 99 ราย โดยผู้ป่วยเหล่านี้มีทั้งผู้ที่มีภาวะความดันโลหิตสูงร่วมกับเบาหวานชนิดที่ 2 และผู้ที่ไม่มีภาวะดังกล่าวเลย
จากนั้น ทีมนักวิจัยได้นำตัวอย่างเนื้อเยื่อไตเหล่านี้มาวิเคราะห์อย่างละเอียด โดยใช้เทคโนโลยีการถ่ายภาพที่ทันสมัย และวิธีการทางคอมพิวเตอร์ พวกเขาให้ความสนใจเป็นพิเศษกับเซลล์ชนิดหนึ่งในหน่วยกรองของไตที่เรียกว่า "podocytes" ซึ่งเป็นเซลล์ที่มีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งในการกรองของเสียออกจากเลือด
นักวิจัยได้ทำการวัดขนาด ความหนาแน่นของเซลล์ podocytes และปริมาตรของหน่วยกรองไต (glomeruli) ในตัวอย่างเนื้อเยื่อ เพื่อเปรียบเทียบความแตกต่างระหว่างกลุ่มผู้ป่วยที่มีความดันโลหิตสูง และกลุ่มที่ไม่มีภาวะนี้
และแล้วผลการวิจัยที่น่าตื่นเต้นก็ปรากฏขึ้น ทีมนักวิจัยพบว่า ผู้ป่วยที่มีความดันโลหิตสูงมีความหนาแน่นของเซลล์ podocytes ลดลงอย่างมีนัยสำคัญ เมื่อเทียบกับกลุ่มควบคุมที่มีสุขภาพดี นอกจากนี้ ยังพบว่า นิวเคลียสของเซลล์ podocytes ในผู้ป่วยความดันโลหิตสูงมีขนาดใหญ่ขึ้น ซึ่งการเปลี่ยนแปลงเหล่านี้เกิดขึ้นโดยไม่เกี่ยวข้องกับการมีโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ร่วมด้วย
การค้นพบนี้ถือเป็นก้าวสำคัญที่แสดงให้เห็นว่า ความดันโลหิตสูงเพียงอย่างเดียว ก็สามารถนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างของไตได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น ซึ่งอาจเป็นสัญญาณแรกๆ ที่บ่งบอกถึงความเสี่ยงของการทำงานของไตที่เสื่อมลงในอนาคต
สิ่งที่น่ากังวลคือ การเปลี่ยนแปลงเหล่านี้มักจะเกิดขึ้นอย่างเงียบเชียบ โดยที่ผู้ป่วยอาจจะยังไม่รู้สึกถึงความผิดปกติใดๆ ทำให้เราอาจจะละเลยการดูแลสุขภาพไตของเราไปโดยไม่รู้ตัว
ทีมผู้วิจัย Rainer Oberbauer และ Heinz Regele ได้เน้นย้ำถึงความสำคัญของการค้นพบนี้ว่า "การตรวจพบและการรักษาความดันโลหิตสูงตั้งแต่เนิ่นๆ อาจช่วยชะลอการดำเนินของโรคไต และป้องกันความเสียหายในระยะยาวได้"
การศึกษาวิจัยนี้ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารทางการแพทย์ที่มีชื่อเสียงอย่าง "Hypertension" ในปี 2025 ซึ่งเป็นการตอกย้ำถึงความน่าเชื่อถือและความสำคัญของผลการวิจัยนี้
1
เรื่องราวการค้นพบนี้ยังแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการสนับสนุนงานวิจัยทางการแพทย์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งงานวิจัยที่มุ่งเน้นไปที่การทำความเข้าใจกลไกการเกิดโรคในระดับลึกซึ้ง ซึ่งการศึกษาครั้งนี้ได้รับการสนับสนุนจาก Vienna Science and Technology Fund (WWTF)
และเป็นส่วนหนึ่งของโครงการ Physician-Researcher Pathway (PRP) ของ Medical University of Vienna ซึ่งเป็นโครงการที่สนับสนุนและให้คำปรึกษาแก่นักวิทยาศาสตร์รุ่นใหม่ เช่น Christopher Paschen เพื่อส่งเสริมงานวิจัยทางชีวการแพทย์
จากเรื่องราวการค้นพบนี้ ผมหวังว่าทุกท่านจะเห็นถึงความสำคัญของการควบคุมความดันโลหิตให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ เพื่อสุขภาพไตที่ดีในระยะยาวนะครับ
แม้ว่าการเปลี่ยนแปลงในระยะเริ่มต้นอาจจะไม่มีอาการ แต่การดูแลสุขภาพของเราด้วยการควบคุมอาหาร ออกกำลังกายสม่ำเสมอ และตรวจสุขภาพเป็นประจำ จะช่วยให้เราสามารถป้องกันและรับมือกับภัยเงียบนี้ได้อย่างทันท่วงที
แหล่งอ้างอิง
1. Paschen, C., Koeller, M. C., Schachner, H., Nackenhorst, M., Kläger, J., Oszwald, A., Dörr, K., Kammer, M., Kozakowski, N., Rees, A., Kain, R., Hecking, M., Oberbauer, R., & Regele, H. (2025). Association of Podometrics Findings in Patients With Hypertension and Type 2 Diabetes: A Retrospective Analysis. Hypertension. https://doi.org/10.1161/HYPERTENSIONAHA.124.24379
2. American Heart Association. (n.d.). High Blood Pressure and Kidney Disease. Retrieved from www.heart.org
3. National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK). (n.d.). High Blood Pressure & Kidney Disease. Retrieved from www.niddk.nih.gov
โฆษณา